8. Sınıf İnkılap Tarihi 4. Ünite: Çok Partili Siyasi Hayata Geçiş Denemeleri :Soruoku.com | Eğitim Sitesi
ORTAOKUL TAKDİR TEŞEKKÜR HESAPLAMA DİĞER HESAPLAMALAR
5. SINIF TAKDİR TEŞEKKÜR HESAPLAMA YGS-LYS PUAN HESAPLAMA 2016-2017
6. SINIF TAKDİR TEŞEKKÜR HESAPLAMA 4. SINIF TAKDİR TEŞEKKÜR HESAPLAMA
7. SINIF TAKDİR TEŞEKKÜR HESAPLAMA YKS PUAN HESAPLAMA
8. SINIF TAKDİR TEŞEKKÜR HESAPLAMA TYT PUAN HESAPLAMA

8. Sınıf İnkılap Tarihi 4. Ünite: Çok Partili Siyasi Hayata Geçiş Denemeleri

Ana Sayfa » Ders Notu » 8. Sınıf İnkılap Tarihi 4. Ünite: Çok Partili Siyasi Hayata Geçiş Denemeleri
Sitemize 19 Mart 2015 tarihinde eklenmiş ve 1.597 views kişi tarafından ziyaret edilmiş.

ÇOK PARTİLİ SİYASİ HAYATA GEÇİŞ DENEMELERİ

 

Demokrasilerin düzgün işleyebilmesi için birden fazla partiye gerek vardır. M. Kemal bu nedenle çoklu parti için çalışmaların başlanmasını istiyordu.

– M. Kemal’in isteği ile çok partili rejim denemeleri için kurulacak partiler ülke rejimini tehdit edince çok partili rejim denemelerine bir süre ara verilecek. 1946’da Demokrat Parti kurulması ile çok partili hayat başlayacak. 1950’ya kadar Cumhuriyet Halk Fırkası iktidarda kaldı.1950 yılında çok partili hayata geçildi

Not: çok partili hayata Atatürk sonrası geçilmiştir.

 

1-CUMHURİYET HALK FIRKASI (9 Ağustos 1923)

 

Mustafa Kemal meclis çatısı altında bütün grupları birleş­tirmeyi denedi. Bunu başaramayınca kendisi gibi düşü­nen arkadaşlarıyla birlikte “Anadolu ve Rumeli Müdafaa­yı hukuk” grubunu kurdu. Bu grup daha sonra Atatürk’ün emriyle Halk fırkası adını aldı. (9 Eylül 1923). Cumhuriyetin ilanından sonra ise ismi değiştirilerek Cum­huriyet Halk partisi oldu. **Böylece cumhuriyet tarihinin ilk siyasi partisi kurulmuş oldu.

** CHP devletçilik ilkesini benimsemiş olmasından dolayı kendisinden sonra kurulan partilerden ayrılır.

 

 

2- TERRAKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI(17 Kasım 1924)
– Bu parti, kurtuluş savaşında Atatürk’le aynı saflarda bulunmuş olan bir grup sivil ve asker tarafından kuruldu. Bu kişiler Kazım Karabekir (partinin başkanı) Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Adnan Adıvar’dı
– Atatürk yeni kurulan partiyi olumlu karşıladı. Çünkü demokrasilerde çok parti olmalıydı. Aynı zamanda hükümetin denetlenmesi için de muhalefet partilerinin bulunması gerekliydi.
-** Parti ilk muhalefet partisidir. Devletçilik ilkesi yerine liberalizmi (serbest ekonomi) benimsiyordu.
– Terakkiperver Cumhuriyet fırkası demokratik hayatı benimsemekle beraber dini inanışlara saygılıyız görüşüne de ağırlık veriyordu. Kısa zamanda amacından sapan parti aynı zamanda inkılapları benimsemeyen kişilerin sığınabileceği bir yer durumuna geldi. Doğuda çıkan Şeyh Sait ayaklanmasında, partinin bazı yöneticilerinin de rolü olduğu gerekçesiyle, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldı. (5 Haziran 1295)

 

3-SERBEST CUMHURİYET FIRKASI (12 Ağustos 1930)

1929 yılında, Dünyada büyük bir ekonomik kriz yaşandı. Ülkemiz de bundan etkilendi. Hükümetin ekonomik programı bazı milletvekilleri tarafından eleştirildi. Mustafa Kemal “yeni bir parti kurulursa hükümet daha iyi denetlenebilir” diyordu. Bu amaçla yakın arkadaşı Fethi Okyar’a yeni bir parti kurmasını istedi. Böylece Türkiye’nin üçüncü partisi olan Serbest Cumhuriyet Fırkası Fethi Okyar’ın başkanlığında kuruldu. (12 Ağustos 1930)
– Demokrasinin gereği olarak kurulan bu parti kısa sürede laikliğe karşı olanların toplandığı bir parti haline geldi.
– Fethi Bey, partinin devlet için tehlikeli olmaya başlaması üzerine partiyi kapatmak zorunda kaldı. (17 Kasım 1930)

 

Açıklama:

1-Halkın  istek ve şikâyetlerinin meclise daha iyi yansıması için çok partili hayat denendi. Fakat gerek halk buna hazır olmadı­ğından gerekse inkı­laplar tam olarak oturmadığından dolayı çok partili hayatın uygulanması sonraya bırakıldı.

2- Çok partili hayata geçiş 1946’da Demokrat Parti ile başlamıştır.

Paylaş
Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar


İlgili Terimler :